Nacho Carretero: “Son un mercenario da información”

img_20160908_0125051

A día de hoxe o nome de Nacho Carretero pode soarlles a moitos porque ven de publicar recentemente o libro Fariña, que xa chega a súa decimosexta edición. Máis alá deste incrible e acertado relato sobre o narcotráfico en Galicia, este coruñés é un xornalista que se manexa como freelance, vendendo reportaxes aos distintos medios do noso país. Noitábrega reuníuse con el para falar longa e animadamente.

Quen é Nacho Carretero?

É un coruñés que non sempre quixo ser xornalista, guindándome así da resposta típica de que quixera ser dende sempre xornalista. É verdade que sempre me gustou escribir porque xa dende cativo escribía algún conto. Cando me decatei de que non posuía o nivel suficiente como para ser escritor díxenme; por que non xornalista?

Comecei a traballar en xornalismo moi mozo, con vinte anos. A partir de aí xa nunca deixei de traballa, indo dun lugar para outro. Cada vez ese estilo ía gustando máis, e dinme conta de que tamén me gusta contar historias. Polo menos dáseme mellor que as breaking news, a actualidade ou estar metido nunha redacción. O meu é mais de reportaxes con esas historias longas. Cabe dicir que non é doado de atopar ese camiño e que sigo pelexando por facerme un oco como freelance. Ata agora vou saíndo adiante. En resumo, un xornalista coruñés ao cal lle gusta contar historias.

A absoluta maioría da xente en España quere ler cousas que reafirmen a súa ideoloxía ou as súas ideas. Ninguén, ou case ninguén, quere buscar o conflito nas súas lecturas.

O periodismo é necesario e preciso, pero que tipo de periodismo?

Todo tipo de xornalismo, incluído aquel que non gusta (de forma individual). Ás veces somos moi críticos co xornalismo con argumentos como que está crise, que o nivel é baixo… Penso que o xornalismo non está máis en crise que outros sectores e tampouco que o seu nivel sexa excesivamente baixo.

Hai que fuxir do sectarismo na forma de facer xornalismo, é dicir, que responde a intereses ideolóxicos, políticos ou de poder. Na medida do posible en que se poida fuxir disto, contar historias máis ou menos interesantes, cotilleos, guerras… Todo é valido e necesario, pero intentando ser o máis – non xa obxectivo – distante e sobre todo o menos interesado posible. Hai que reducir todo a ser un narrador que é testemuña dunha historia ou dun feito e o traslada, sen máis. Todos os intereses, manipulacións, conveniencias ou enfoques é o que hai que tratar de evitar.

Polo respondido, podemos dicir que o xornalismo é unha translación da sociedade, en tanto en canto a amiguismo, achegamento e submisión ao poder…

En parte. Un dos problemas da sociedade en España, típica sociedade mediterránea, segue a ser o clientelismo ou os amiguismos por riba da competitividade, da busca do máis axeitado – inda que non o coñezas –  por riba dun amigo teu. Pero isto non está xeneralizado, e penso que se está a superar mediante un relevo xeracional, unha maior madurez e con maior desenrolo da sociedade. É verdade que no xornalismo prodúcese un engadido. A veces non é un simple amiguismo, xa que tamén hai un interese máis aló do ideolóxico. Pode ser económico, caso de que certo xornal pertence a un grupo máis grande do que xorden uns intereses etc. A chamada “liña editorial.”

Isto o hai que ir pulindo e superando. Pero é difícil chegar a un absoluta perfección neste sentido xa que, ao final, o periodismo é un negocio e debe ser rendible.  Moitos medios saben que dirixirse a un público en concreto que quere escoitar certas cousas pois é máis rendible que ser neutral ou obxectivo. A absoluta maioría da xente en España quere ler cousas que reafirmen a súa ideoloxía ou as súas ideas. Ninguén, ou case ninguén, quere buscar o conflito nas súas lecturas. É aquilo que chamaba Enric González a “masturbación informativa,” é dicir, confirmar os seus prexuízos e as súas ideas, non confrontar. Se un fai isto, un segmento dos lectores ou audiencia xa a tes gañada. Por exemplo; hai uns anos eldiario.es tendeu máis a unha neutralidade, a un centro informativo. O que ocorreu foi que perdeu lectores. Tivo que volver á mensaxe dirixida a un tipo de lectores.

Un exemplo deste distanciamento sería CTXT?

Para min non é distante. CTXT vai dirixida a un público moi concreto. Ademais, o periódico o dixo dende o primeiro momento a quen ía dirixido. CTXT intentou algo que en EEUU é algo normal pero que en España non estamos tan acostumados, e chocou un pouco. En EEUU hai unha cultura moi clara de que a liña editorial apoia a un candidato ou ao outro, con ideas bastante marcadas. Pero logo, para min, non foi consecuente coa forma de tratar a información, é dicir, ti podes ter unha liña editorial pero logo non ten por que repercutir na información dispoñible. CTXT non o conseguiu, ademais de que algunha xente marchara de aí. Penso que caeron no sectarismo.

20160824_141055

Fotografía (móbil); Abel Lorenzo Rodríguez.

Cando me decatei de que non posuía o nivel suficiente como para ser escritor díxenme; por que non xornalista?

Como freelance, ti vendes a información a todo o mundo. ¿Como se concibe iso?

Sí, é verdade. Son un mercenario da información. Teño publicado dende Gara ata La Razón.

O que escribo é o tema que trato non responde a unha liña editorial do medio en cuestión. Por exemplo; se fago unha reportaxe sobre Ruanda, cos problemas entre tutsis e hutus e mailo xenocidio, tanto me ten publicalo aquí, en España, nun medio catalogado de dereitas ou de esquerdas. Eu non entro nesa guerra.

Outra cousa sería se tivese que tratar unha información supeditada a ser manipulada, caso de tratar no país un tema polémico ou transcendente. Aí sí que entraría a pensar nos valores e principios que me obrigarían a non publicar nun medio que un pode considerar inmoral. Tampouco sei se tería moitos problemas, xa que como vos dixen son bastante mercenario no campo informativo.

Neste senso, o xa antigo artigo que redactaches sobre El Corte Inglés para a Jot Down, non poderías publicalo na maioría de medios…

Sí, efectivamente. El Corte Inglés, ao igual que outras compañías, ten moita forza e poder pola publicidade, así que é moito máis difícil encontrar un artigo ou unha reportaxe sobre el. Inda que, ao final, non é tanto estar en acordo ou desacordo cos valores dun medio, senón atopar un medio que queira publicar certas cousas. Aquel que estea disposto a publicalo, eu véndollo.

Das redes sociais hai que fiarse o xusto.

Cales son os pros e os contras dun periodista freelance?

Comezamos polos contras, e claramente teñen que ver cos cartos. Xa non é cuestión de ter máis ou menos diñeiro, pero sí que tes que estar facturando, pendente tamén de que te paguen ou non indo detrás dos medios. Ademais, os medios coa crise portábanse mal, non só xa no tema monetario, senón na tardanza e nos atrasos dos pagos. Ao final sempre se está botando contas na cabeza, e iso é bastante estresante.

No sector favorable está que fanse os temas que un quere, ademais dos que che encargan. Está ben porque un decide como traballa, as viaxes que quere emprender ou tamén o seu horario. No lado contrario, se un está como persoal nun medio iso permítelle ter cada fin de mes un salario e darlle certa tranquilidade. De aí que penso nun equilibrio, é dicir, estar nun medio  pero tendo a liberdade e a flexibilidade de facer os temas. Iso sí, non é fácil.

Houbo unha melloría nos contratos?

Sí, nótase unha melloría. Non é tanto o que pagan, xa que máis ou menos as tarifas fóronse acomodando, ademais de que tamén é difícil subilas e a xente acaba aceptando esas tarifas. O que sí hai é unha mellora nos prazos ou no interese de publicar máis historias, cousa que antes podíanche publicar unha, pero non a seguinte.

A cada lugar que se vai, descóbrese un punto de vista que non se pensara antes.

Que pensas que lle pode aportar un freelance a un medio?

A ver, antes había correspondentes por moitas partes, xa que os medios podían manter a vinte ou trinta xornalistas deste tipo polo mundo. Agora non. Coa crise están contados; un en Washington, outro en Bruxelas e outro para América Latina ou en Oriente Medio, por poñer un caso. No resto do mundo, os medios tiran de freelances.

Neste senso, sobre todo o que lle aporta o freelance é rendibilidade económica. Cando ocorre un desastre natural no que consideramos como un lugar afastado, sempre hai un freelanceque vai a cubrir o acontecido, e aí os medios cómpranlle a noticia. Pero non fai falla ter un permanente nese recuncho.

E cres que iso vos da máis visión nas redes sociais?

Das redes sociais hai que fiarse o xusto, xa que moitas veces nelas hai moito ruído, recoñecemento ou loanzas e iso non é o importante. Son un alimento para o ego. Ao final o que conta non é iso, senón traballar.

Neste senso, estabamos a pensar en xente Xavier Aldekoa ou Alberto Sicilia.

Eu aí faría unha distinción. O primeiro, para min, é un moi bo reporteiro, mentres que o segundo é un twitero. Respecto moito o que fai Alberto e ten moito mérito, pero non lle chamaría reporteiro.  O que fai é un moi bo traballo de redes sociais e de visibilidade, xa que está ao pé do canón para dar a información de forma inmediata. O que non lle pediría sería unha reportaxe, cousa que sí lle encargaría a Aldekoa, un xornalista de pura raza. Ademais, Alberto nin tan sequera é xornalista, non porque non o estudara, senón porque el mesmo di que non é xornalista. El é físico, polo cal está facendo outra cousa, nin mellor nin peor, é dicir, comunica doutro xeito.

20160824_141007

Fotografía (móbil); Abel Lorenzo Rodríguez.

Pódese considerar ao freelance como un síntoma do estado dos medios?

Non sei se é unha evolución, pero sí é verdade que cada vez hai máis profesionais. A xente vaise adecuando e adaptando aos novos escenarios, tanto os medios – que tiran cada vez máis de freelances–coma estes últimos, que xogan cos escenarios dispoñibles.

Hai que ter en conta que freelances sempre os houbo, pero hai trinta anos a xente aspiraba máis a estar nun medio. Agora a tendencia pode estar cambiando, xa que hai moitos máis medios pero tamén moita máis demanda de información. Polo tanto, precísase máis xente para traballar, ademais de que a xente esixe saber o que ocorre nun accidente en A Coruña coma algo que ocorre en San Petersburgo de igual forma. O queren saber xa, con fotografías e vídeos do acontecido, a raíz do inmediato da información e da conexión co mundo enteiro.

Cando escoito dicir que o mundo está peor que nunca, iso non é así. Probablemente o mundo este mellor que nunca, o que non quere dicir que este ben. O que pasa é que agora decatámonos do que pasa.

Ás veces, nun rol de freelance chegas a un lugar e intentas comprender todo en dúas ou tres semanas.

Cales foron as túas experiencias máis interesantes ou horribles como freelance?

A cada lugar que se vai, descóbrese un punto de vista que non se pensara antes. Chámame a atención, máis que unha concreta situación extrema, o que eu denomino como o “non obvio.” Isto é, son cousas que descobres cando vas por exemplo a Palestina, Haití… Un xa sabe que vai encontrar necesidade, cativos que non poden comer todo o que deberían, problemas económicos…, pero hai outra parte que teñen eses lugares do mundo, e que un non se para a pensar.

Por exemplo, cando estiven en Slam, Nairobi, a xente falábame de que un dos maiores problemas que alí había era o estrés. As nais e os pais tiñan problemas de estrés porque estaban todo o día pensando como ían alimentar ós seus fillos ao día seguinte, como conseguir o diñeiro… Iso é un exercicio psicolóxico diario esgotador, acabando por padecer ansiedade, estrés ou insomnio, entre outras. E o peor é que tiñan que seguir traballando. De aí que cando preguntas a xente sobre os maiores problemas en Slam, ninguén che contestaría que o estrés.

Cando en Serra Leona ou noutro país, un cativo ou un adulto rómpese un nocello ou un xeonllo, queda así para toda a vida. Aquí cúraste ata a próximo escordadura, pero alí pode andar con el toda a vida, unha eterna coxeira. Ademais, que pasa se nun país destas características nácese cunha discapacidade intelectual ou cunha enfermidade mental? Podes acabar atado a unha árbore, como eu vin, ou nunha corte, porque son raros. Son miles de historias, que para min son as máis chamativas e interesantes.

por un lado está un activista, que se compromete cunha causa, e logo un xornalista que ten que ir ao lugar e comprometerse con contar a verdade o mellor posible

Que pensas que lle pode pasar pola cabeza aos habitantes cando ides ao seu mundo, contades unha historia e despois marchades?

Ás veces, nun rol de freelance chegas a un lugar e intentas comprender todo en dúas ou tres semanas, no mellor dos casos. Eu intento ir o máximo de tempo posible, arredor dun mes, inda que claro, ás veces non che queda máis remedio que ir catro días e intentar falar de algo que a xente que vive alí leva moitísimo tempo sabendo. Penso que a información que se remite debe ir en relación co tempo que alí residas. Se se vai pouco tempo, hai que intentar ser o máis prudente posible e viceversa, para unha reportaxe máis en profundidade.

No tocante a xente dos lugares? Penso que, normalmente, esa xente é moi agradecida, é dicir, agradecen moito que alguén se interese. Non lle importa tanto a duración da estancia do que vai contar a historia. Ata que punto é conflitivo preguntar a alguén? Normalmente ese alguén tómao como un alago, é dicir, unha persoa que se tomou a molestia de vir e está interesado en que, no seu país, se coñeza o que no seu lugar acontece. É verdade que, puntualmente, atópaste situacións en que a xente non quere falar ou que se enfadan, pero non é o habitual.

img_20160908_0119111

Fotografía (móbil); Abel Lorenzo Rodríguez.

Pola túa parte, que sensación che queda?

A verdade é que para iso son moi frío. Eu son reporteiro, e teño moi claro que o meu traballo é contar historias, e remata aí. Non podo facer máis. Ás veces hai xente que me di que non me implico. A min ponme un pouco nervioso iso do “periodismo comprometido,” xa que por un lado está un activista, que se compromete cunha causa, e logo un xornalista que ten que ir ao lugar e comprometerse con contar a verdade o mellor posible, pero non coa causa. Isto sempre dende a miña opinión. Non creo niso, xa que estás a perder, como xornalista, credibilidade. Cando chego a un sitio intento empaparme da situación, ser o máis honesto posible, falar co máximo de xente posible e contar o mellor posible a historia. Esa é a miña vinculación. Logo, persoalmente, podo involucrarme ou non. Se colaboro con ONG’s ou interésome por un caso extremo, é un asunto meu. Pero iso non o fago como xornalista. Como tal, conto a historia. Non me sinto mal porque estou facendo o meu traballo, e ao mellor dentro duns días teño que ir cubrir unha noticia a outro lugar. Tampouco quero facer bandeira de nada, xa que logo se me len xa o fan con prexuízos. Se un decide involucrarse ou tomar parte como xornalista, para min, estase a considerar ao lector como un tonto, xa que se intenta pastorear, é dicir, estalo invitando ti a que saque as súas propias conclusións, que lle expós como debe pensar. Cando vou, vexo, comprendo e explico, e a xente que saque as súas propias conclusións.

O que dis aquí parece contrastar coa forma de escribir os teus artigos, onde pos nomes e apelidos daquelas persoas coas que falaches.  Parece unha forma case literaria de escribir.

Iso depende do texto que queiras escribir. Hainos máis clásicos, cunha manchea de datos e unha estrutura máis “decimonónica”, e hai outros máis de tipo literario ou narrativo onde se experimenta, contándose a noticia doutra forma e sen estar tan encorsetado. Peros iso é unha cuestión de estilo, pero na de tipo literario tampouco se interfire nas conclusións dos lectores.

Para min, dar voz as testemuñas é seguir sendo obxectivo porque apártome do asunto, xa que son básicas debido a que humanizan o texto. Elas son o piar da reportaxe. O importante é darlle voz a todo o espectro de testemuñas, non só a un bando.

Son partidario de que as imaxes son realidade, e esta a hai que enfrontar (quen queira). Non me parece morboso… Outra cousa é o uso populista que se fagan desas imaxes

Por que precisan os países tradicionalmente “desenvolvidos” historias coma a que contades, caso de Sudán, Chernóbil, Tíbet ou Ruanda?

Non sei se o precisan ou non. Teño a convicción de que cando un é consciente do que pasa no mundo, a non ser que te queiras pechar na casa sen saber o que ocorre no exterior, tense máis perspectiva. Tamén axuda a ter uns valores máis firmes e ver que hai máis  mundos e realidades que a nosa. Dun xeito ou outro, todos somos un pouco responsables e que podemos facer un pouquiño por mellorar o mundo, xa que hai moita xente que está a sufrir. Contar isto paréceme humano. Pero claro, quen decida non saber nada, non vou ser eu quen o obrigue.

Ata que punto as imaxes son válidas e se deben emitir?

O debate que se xera arredor disto é un pouco tonto, nese ambiente de “demasiada realidade.” En realidade non vemos nada de nada. O horror absoluto que hai nas guerras é demasiado grande. Non vemos, por exemplo, como decapitan xente ou o que fan cos nenos. O que vemos é necesario, pero tampouco teño unha opinión demasiada formada ao respecto.

Son partidario de que as imaxes son realidade, e está a hai que enfrontar (quen queira). Non me parece morboso. Tamén entendo que hai que ter en conta o respecto e a intimidade da vítima en cuestión. Moitas veces, non fai falla ser tan explícito para mandar unha mensaxe. Outra cousa é o uso populista que se fagan desas imaxes, cousa que non é nada novo e que responde a responsabilidade de cada medio ou cada grupo político. Isto último é un problema de ética.

Son un mercenario da información. Teño publicado dende Gara ata La Razón.

No tocante ao teu exitoso libro, Fariña, cal foi a motivación que o levou a ser escrito? Como foi o proceso de documentación?

O tema do narcotráfico galego sempre me interesou, pero nun ámbito máis de lector. Como galego inquieto vía que era un tema perfecto para contar xa dende que comezara no xornalismo. É un fenómeno moi interesante que non está sendo explotado máis aló de artigos en periódicos. Hai que dicir que os xornalistas galegos fixérono moi ben ao estar ao pé no canón. Dende a miña posición, pensaba que faltaba coller todas estas pezas, unilas, darlles forma e logo poñelo ben esteticamente. Vía como se estaban explotando casos similares, caso da Mafia italiana ou o narcotráfico en Latinoamerica en forma de libros ou películas, mentres que aquí non. Esa era a idea. Cando me sentín preparado, contactei e propúxenlle o tema á editorial Libros del K.O., que respondeu afirmativamente.

Fotografía (móbil); Abel Lorenzo Rodríguez.

 Quen precisa ler “Fariña”?

Se alguén non precisa ler o libro é aquela persoa que está metida, en diferentes ámbitos, no narcotráfico. Sería contarlle obviedades. Penso na xente que lle gusta este tipo de temas, o xornalismo e que ao mellor leu algo sobre a mafia italiana, os cárteles colombianos ou gustalle a serie de Narcos. Pois o que vai encontrar é iso pero aquí, en Galicia. Cando o escribín, a intención partía de que o lese alguén que a priori non lle interésase o narcotráfico, pero que se sorprendera perante a súa lectura.

Cando xa non se precisaba un contrabando de necesidade, pasouse a buscar a rendibilidade da man do tabaco…cando se deu o salto ao narcotráfico, xa tiñan un control político, social e policial altísimo.

Como se combate o narcotráfico?

Como se combate o negocio máis rendible do mundo? Non o sei. O que sí se coñece éo que non está a funcionar. A guerra contra o narcotráfico que se está a levar acabo no mundo enteiro parece que non vai a ningures, salvo a perpetuarse. Se de verdade hai un interese en acabar co narcotráfico, habería que explorar novas posibilidades.Unha destas podería pasar pola legalización para acabar coas mafias. Pero tamén podería pasar polo desenrolo de países produtores, que precisan producir esa substancia para vivir. Invertendo neses países para o seu desenrolo ao mellor producían menos. Outro camiño é introducir o debate ético nas sociedades occidentais sobre o que implica demandar droga.

Por exemplo, consumir cocaína non é unha decisión individual como moitas veces se intenta face entender. Ti, como responsable de consumir cocaína – trala túa decisión –, tes que comprender a viaxe, á inversa, da droga. Estás contribuíndo a explotar campesiños, nenos que traballan en fábricas, Estados xa catalogados como Narco – Estados, provocando miles de mortos, guerras, cidades inhabitables. O que nos países receptores considérase como un divertimento, nos importadores tradúcese en salvaxismo por todo. Entón, hai que ter en conta o que podería un axudar se prescindise diso. Introducir ese debate sería outro camiño, que creo que non está moi presente.

Se alguén non precisa ler Fariña é aquela persoa que está metida, en diferentes ámbitos, no narcotráfico.

Como foi o percorrido vital de cambio e adaptación do prototipo de narco galego?

O narcotráfico está en Galicia non porque aparecese de súpeto en vez de, por exemplo, Asturias ou Cantabria. Hai unha explicación histórica e social. Ten que ver cun lugar que, illado xeograficamente, non tiña as oportunidades presentes noutras zonas do Estado e tentou buscarse a vida. Ademais, tendo do outro lado da fronteira unha economía máis desenrolada, invitaba ao contrabando case de necesidade; de alimentos, menciñas, de gasolina, de bicicletas (ver o relato introdutorio do libro) etc. Na costa pasaba o mesmo. Con tantos quilómetros existentes e chegando mercadorías todos os días, deixase algunha antes de entrar ao porto.

Entón, o contrabando non era nada malo, presentábase como algo bo. A xente que o levaba a cabo estaba facendo algo bo pola súa comunidade. Esa mentalidade calou no seo da sociedade, é dicir, que acabouse enquistado unha actividade considerada como ilegal. Cando algo queda socioloxicamente afundido na sociedade é moi difícil de combater. Se a xente o tolera non se pode facer nada, inda que se acentúan os medios policiais. E iso pasou en Galicia.

Cando xa non se precisaba un contrabando de necesidade, pasouse a buscar a rendibilidade da man do tabaco. Pero tamén estaban ben vistos, xa que daban emprego, deixaban cartos e traían riqueza a una concreta zona abandonada. Despois, cando se deu o salto ao narcotráfico, xa era un fenómeno tan instalado que pareceu non importarlle a ninguén. Ademais, xa tiñan un control político, social e policial altísimo. Cando o Estado reaccionou, estes levábanlles moitos anos de vantaxe. A rede clientelar movía xente por tódalas partes. Pero o máis importante é que a maioría dos veciños defendíanos. Só empezou a cambiar cando a sociedade comezou a ver as consecuencias da droga nas novas xeracións e as nais o asociaronao problema dos narcotraficantes.Esa asociación das nais é discutible, xa que a maioría dos afectados eran por heroína mentres os narcos metían no país cocaína e hachís. Pero a conexión fíxose e foi válida para comezar a loita, trazando unha liña entre a sociedade galega e os narcos que hoxe está máis delimitada. Non hai tanto estaba borrosa.

Actualmente os narcos seguen, porque todos eses anos de confianza entre os cárteles latinoamericanos cos narcos galegos mantivéronse. O que pasa é que teñen que actuar doutro xeito. Xa non ten o beneplácito político e social, polo tanto é xente que traballa dunha maneira máis opaca e discreta. En resumo en Galicia pasouse dun contrabando de subsistencia a outro de riqueza e rendibilidade, e finalmente a un de vicio. Pero este último é un negocio brutal. Non hai nada máis rendible no mundo que a cocaína.

20160824_134013

Fotografía (móbil); Abel Lorenzo Rodríguez.

Os grandes narcos nunca poden ser vinculados a mercancía, é dicir, nunca entran en contacto con ela.

 Fálase do narco galego como un mero pero eficiente intermediario para introducir en Europa. Pero da droga que queda nas Rías, que se sabe?

Nun territorio non excesivamente grande e que alberga as maiores organizacións de transportistas, a omnipresencia da droga é de tal magnitude que algunha sempre queda. Normalmente, estes transportistas o que fan coa súa parte é revendela no cártel, e polo tanto cobran en metálico. Ás veces quédanse cunha parte, poida que en categoría de “extra.” Esa soe ser a que se distribúe por Galicia, levando consigo case toda a fama

Segue a haber un pacto de medo e silencio a causa dos recursos que estes distribuidores comarcais poden mobilizar. Que se pode facer perante isto?

Os grandes narcos nunca poden ser vinculados a mercancía, é dicir, nunca entran en contacto con ela. Se se agarra a un distribuidor de pequeno nivel dun barrio ou aldea, aí é onde se remata a conexión. Este tipo de distribuidor – xente que trapichea, que mete cen quilos ou ten cincuenta na súa casa –  caen constantemente.  A cuestión non é ir a por eses, senón ir polos grandes narcos, que xeralmente caen por delitos fiscais e non por cuestións exclusivas do narcotráfico, que quedan en simples indicios. Hai que ter en conta que a estes niveis teñen contactos con todo: política, corpos policiais, autoridades…

(A foto de Feijóo e Marcial Dorado) O que reflicte é que aínda temos unha certa narco – tolerancia.

En Fariña recolles que as consecuencias da foto entre Marcial Dorado e Alberto Núñez Feijóo non foron políticas, que opinión tes sobre isto?

O que reflicte é que aínda temos unha certa narco – tolerancia. Se vos fixades, unha das explicacións que deu Feijóo – e o seu equipo – foi que, naquel tempo, Marcial Dorado era contrabandista. Só tiña esa categoría, non era un narco. Aínda falta un pouco no referente a ser máis claro e contundente. En calquera outra parte de España, como mínimo, estaría fóra porque a sociedade non o toleraría.

 Para rematar, e cambiando radicalmente de tema, houbo polémica co artigo “Pero por qué carallo arde Galicia” que escribiches para a Jot Down?

Uff… sí que a houbo! A verdade é que moita xente o interpretou como que se puña aos galegos como unha especie de adoradores do lume e, claro, causou molestia. Non era a miña intención, pero se tanta xente percibiu iso, pois hai que facer autocrítica.

Unha vez feita a autocrítica, sobre todo na forma de conquerir certas expresións, o fondo do artigo eu non o cambaría. En Galicia tamén nos falta un pouco de autocrítica. Aquí, o lume é un elemento moi importante, que sempre estivo presente. Se o monte está abandonado e a xente non ten medios para desbrozar, préndelle lume. A cuestión é cando ese lume se descontrola. Entón, ai está a responsabilidade de quen debe ter o monte ordenado. Logo hai outras realidades que se impoñen, e que van máis aló de facer política.

Son realidades obvias, coma que Galicia ten dous millóns de ha. de monte. Polo tanto, incendios vai a haber. Tamén outra realidade é que as zonas rurais estanse a baleirar de xente nova, ou ese minifundismo galegos que vai dividindo as parcelas – monte incluído – ata o infinito, quedando abandonadas. A Xunta non pode actuar cos seus medios en todas esas ha. O que pode é chegar a certos puntos. Entón, hai realidades sociais en Galicia que desembocan en incendios, e que van máis aló de intereses e da política.

O que inclúo no sector da rumoroloxía son os incendios vinculados ás empresas madereiras ou a recalificación do terreo queimado. Os números son mínimos, mais a percepción é que ámbalas dúas cousas son as motivacións principais. Se fose así, sería moi sinxelo acudir a ese punto e combatelo. Por que segue a haber tanto incendio? Porque non é tan sinxelo. Ademais, a lei non permite recalificar un monte queimado. Non coñezo monte queimado que fose, tempo despois, recalificado e urbanizado. O que invito é a un debate moito máis amplo e menos politizado.

20160824_135304-3

Fotografía (móbil); Abel Lorenzo Rodríguez.