NAO: “Galego non é o que nace na Galiza. Galego é o que a Galiza nace nel.”

_MG_9570-001

Fotografía: Laura Dalama

Camiñando polas rúas de Compostela, membros de Noitábrega, xunto con noso freelance particular – Guillerme Brea Lozano, – ían facerlle unhas preguntas a NAO. O grupo estradense tocaba con Banda Bassotti na Sala Malatesta, máis o encontro xa viña de antes. Alá, por un verán xa moi afastado, coñecemos a NAO no Rockin Vila, un festival feito por xente de ben, que lle gusta e sabe de música. Se ata convenceron ó cura do pobo! Vimos neste lugar o que era NAO, xente humilde. O cantante, Pablo Carracedo (Jasper), mentres lle intentábamos sacar un entrevista, estaba a cargar a furgoneta cos seus aparellos. Sen reparo ningún, ofreceunos unha vía de contacto, pola cal, nos deslizamos ata a Sala Malatesta ese 29 de outubro.  O resultado aquí!

Antes de comezar, os pertinentes agradecementos  a aquelas persoas que nos botaron unha man: Eduardo López de Ayala Alcántara, de “Rock The House”, Ramiro Carreño Pérez  (acompañounos) e, en especial, a Borja Torrado, baixista e un dos membros do Rockin Vila. Sen este último, quizais non fose posible a entrevista. Grazas!

  • Que é NAO?

NAO é unha banda de música rock. É unha banda creada para transmitir – sensacións e sentimentos –  mentres se toca.  Serve, por suposto, para transmitir ideas. Non sabemos se outras bandas se crearon con ditos fundamentos, pero dende logo NAO, sí. É así de simple, sendo, ese comezo, o que nos fixo chegar ata o que somos hoxe.

A orixinalidade da banda reside en non ser o suficientemente bos como para copiar nada

– Cales son as vosas raíces musicais?

É unha pregunta demasiado ampla, xa que realmente a música é musica en tódolos aspectos. Pensamos que a sorte en NAO é que, na formación actual, os estilos non son tan marcados. Non somos dun estilo concreto, senón que nos gusta a música en todas as súas vertentes. Nunhas orixes, tivemos un pouco máis de influencia do rap-metal, mais, pouco a pouco, fomos evolucionando dentro dunha vertente rock. Nunca nos pechamos a nada.

A orixinalidade da banda reside en non ser o suficientemente bos como para copiar nada. Entón, cando comezamos, todos tiñamos catro referencias de grupos que facían rap – metal dunha maneira combativa, caso de Habeas Corpus ou Berri Txarrak, que se estaba formando. Ó principio foron máis importantes, pero a medida que vimos que non eramos capaces de copialos (risas de Jasper e Gus), pois fomos soltando o que levábamos dentro. En resumo, somos músicos moi diferentes, pero sempre buscando sacrificar a complexidade a favor da enerxía. A nosa música transmite o que queren dicir as letras.

   – Tedes algunha influencia dalgún grupo Galego de rock?

Directamente no musical, pois probablemente non. Pode que Xenreira, Skacha, os Diplomáticos, mais, sobre todo, na idea.  Como concepto de banda, sí que houbo moitas bandas en Galiza que estiveron e fixeron camiño, influíndonos realmente  á hora de cantar na lingua propia.

_MG_9434-001

Fotografía: Laura Dalama

  • Como vivistes os cambios na formación da banda?

Jasper; Vivímolos como cando te separas dunha parella. Nunca gusta, pero sempre é por algo. E sempre que se fixo foi porque era completamente necesario. Co cal sempre lle sacamos o lado positivo. A formación actual ten máis estabilidade que as anteriores e hai maior entendemento. Por iso funciona así de ben.

Un tío que encontrei por Vigo, a altas horas, vai, e me solta; “Eh, Jasper! Coseume o ollo o teu guitarrista!”

  • Como vos afecta NAO á vosa privada?

Jasper: Loxicamente nós non vivimos disto.  Temos profesións nas que se require estar concentrado, xa que, por exemplo, Gus é médico de urxencia, e eu son profesor de primaria. Por iso, cando se xira o xoves, venres e sábado e o luns se vai ó traballo, pois vaise escarallado. Ao mesmo tempo, á familia a ves menos e para máis ao ter nenas pequenas todo é máis complexo. De aí que, se agora plantexamos a Apocalipse, un dos motivos de peso foi este. A familia necesariamente sofren e disfrutan de NAO, xa que temos a sorte de que nos respectan. En resumo, son unhas santas. Unha banda ao 100% precisa dunha dedicación que lle hai que restar a outras cousas

Hai un momento, no cal se produciu o boom da banda.  A xente nos recoñecía e recoñece pola rúa. Non é en toda Galiza, nin moito menos, mais, en certos ambientes, sí. Estou encantando de falar con todo o mundo e de coñecer xente, sempre e cando veñan dende o respecto. Ademais, é algo que se ten que facer, debido a que se estamos onde estamos e grazas a todo ese público que veu con nós. Soubemos transmitirlle ese xerme para que chegasen a converterse na familia de NAO.

Pensamos que se unha banda non disfruta da xente, do que che custa que alguén te escoite. Home, tamén hai momentos, como todo o mundo. Para nós, a traxectoria da banda é longa, volvendo a vista cara atrás, pero dende que somos máis coñecidos, non queremos que sexa tan longa. É o momento de disfrutar disto. De aí, que non teñamos a presión que pode que teñan outras bandas máis lonxevas  pendentes de perdurar.

+ _MG_9563-001

Fotografía: Laura Dalama

– Podedes por algún exemplo onde, durante o exercicio das vosas profesións, vos recoñecen?

Jasper: Sí, hai bastantes. Un tío que encontrei por Vigo, a altas horas, vai, e me solta; “Eh, Jasper! Coseume o ollo o teu guitarrista!” Claro, o problema de Gus é que, a causa do seu xuramento hipocrático, cando vamos de xira e hai calquera incidente, el ten que parar e dicirlle ó responsable se fai falla, como médico que é.  Un exemplo disto foi o FestiGal. Chegamos e había unha rapaza alí, convulsionándose. Houbo que parar o tráfico, falarlle á nai, esperar  a que chegara a ambulancia e se fixera falla tería que ir con ela ata o hospital. O momento máis tráxico produciuse no Areal, onde, coa morte dun compañeiro de A Estrada, paramos o concerto.  No meu caso como profesor, algúns me teñen dito que lles poñen algúns dos nosos vídeos aos seus fillos

Gus: Ademais hai outro tema que se vive con moita intensidade. É cando a xente se comeza a interesar pola banda.  Moitos colegas da miña muller se lles falaba de NAO pois cambiábase de tema e agora, de repente, intentan achegarse a un concerto. É unha experiencia fermosa. Que nos coñeza moita xente é unha sorte, pero, ás veces, hai que mirar un pouco para dentro e abstraerse un chisco do que ocorra fóra.

Nós somos un grupo feito para os galegos. Ademais, NAO, en castelán non sería o mesmo, sinceramente. Sería traizoarnos a nós mesmos.

  • É o monolingüismo unha traba a hora de tocar no ámbito peninsular?  

Jasper: Depende do que se queira facer. Probablemente sí, pero o noso obxectivo non é  xirar polo Estado español para ser un grupo referente. O noso obxectivo é xirar por todo o mundo e pola Galiza cantando en galego. Un estilo de Berri Txarrak, por exemplo.

Nós non regalamos cárnets de galeguidade, como moitas veces se pode dicir. Hai unha frase perfecta que se utiliza para estes casos que é; “Galego non é o que nace na Galiza. Galego é o que a Galiza nace nel.” Claro, isto hai que sabelo dixerir, xa que hai moita xente que non lle naceu dentro, aínda que sexan nados na Galiza.

Por outra banda, se cantásemos en español coas letras que facemos, pois, todo o mundo o di, e non somos parvos a ese respecto, que probablemente estaríamos en moitos máis festivais do territorio español. Pero non. Nós somos un grupo feito para os galegos. Ademais, NAO, en castelán non sería o mesmo, sinceramente. Sería traizoarnos a nós mesmos. Convén precisar que nunca se nos pasou pola cabeza esta cuestión, así, como dúbida filosófica.

Que é o galego (non só como idioma) dende o voso punto de vista?

Jasper: É o noso idioma. A min gústame moito o tema da filosofía do idioma, a filosofía lingüística. É no sentido de que, todo o que transmites, todo o que les e de cómo un texto che pode facer reflexionar dun xeito ou outro. Pouco a pouco cando se vai medrando, vaste dando de conta de que a mensaxe, a lingua en sí, sexa o idioma que sexa, ten un poder implícito.

Gus: No noso caso, é a lingua do noso país, a lingua que mamamos dende pequenos. A lingua é unha marca de identidade de cada un. Nós temos a sorte de tela, de ter unha historia, unha lingua propia tendo a importancia que cada un lle queira dar.Se a calquera, por exemplo, lle preguntan quen é o seu avó, probablemente se sinta orgulloso del, non por ser máis guapo ou máis alto, simplemente, porque é o seu avó.  Pois igual.

Aínda que no noso día a día non lle damos maior importancia, xa que forma parte de nós, evidentemente, sí que a ten. Agora comeza a aparecer moita cultura en galego, moita menos da que debería existir, pero vai en aumento. Para calquera proposta artística, ó facela en galego, é unha traba.Cando hai que elixir, sí que supón un certo esforzo e coherencia optar por ese camiño, que non é doado. A nós, en moitos festivais nos rexeitaban por iso, aínda que tamén por outros motivos. O que sí reflicte certo orgullo e ver ó público cantando “Os Vampiros” ou “Terra” de Dakidarría, grupo que non estivo exento de polémica. Un camiño que foi longo, pero non baleiro. É importante cantar en galego, aínda que debería de ser normal.

_MG_9532-001

Fotografía: Laura Dalama

Nós entendemos a música como algo máis que simples melodías ou cancións. A música ten o poder de transmitir emocións, de alegrar, entristecer, enfadar, concienciar… Débese empregar para algo máis que para o puro divertimento.

  • É a música necesaria para a acción política ou debería estar supeditada só o ámbito musical?

Jasper:  Evidentemente sí. Nós entendemos a música como algo máis que simples melodías ou cancións. A música ten o poder de transmitir emocións, de alegrar, entristecer, enfadar, concienciar… Débese empregar para algo máis que para o puro divertimento. Vivimos nun tempo no que é preciso reaxir, concienciar e tomar partido.

  • Na canción “Heroes da resistencia” dicides que “temos amigos que están na cadea”; Hai algunha experiencia persoal con esa afirmación?

Jasper: Sí, temos unha experiencia persoal con iso.  O meu amigo Heitor Naia, Antos Santos e compañía. Xente coa que eu, persoalmente, teño relación. Quen queira ver só esta parte, o poder ver.

Aínda con estes exemplos, o tema non é tan simple como para subordinalo só a este apartado. O tema non fala exclusivamente disto, senón que contempla un espectro moito máis amplo. A xente o toma como un himno persoal teña vinte ou trinta anos, xa que, realmente é un himno á rebeldía. Vai coa idea de que, mentres teñas un espírito mozo, sempre serás rebelde.

Gus: Recordo que, cando fixemos o tema, a letra foi o último en incorporarse. Todos, en certa medida, emocionámonos cando Jasper a trouxo e a vimos, porque a letra está moi ben. Por exemplo, para Jasper ten ese significado, derivado dunha visión persoal, máis, para min, é un camiño. Penso que é unha canción bonita, porque é unha canción de camiño. Fala de pasado, e de recordar por que estamos aquí, agora. Aínda que, ese camiño, poder ter diferentes interpretacións segundo quen a  escoite canción.

Pero fronte a cultura da subvención do “amiguete”, nós apostamos pola creación dunha infraestrutura ou estrutura musical que poña en contacto aos artistas co público.

  • Como hai que conxugar a inversión privada coa pública na cultura e, na música, en particular?

Jasper: Nós defendemos unha política cultural de estruturas fronte á política cultural da subvención. Como un elemento social e de beneficio da sociedade a música, ó igual que calquera outra representación cultural ou artística, debe estar apoiada e defendida polo Estado ou as institucións. Pero fronte a cultura da subvención do “amiguete”, nós apostamos pola creación dunha infraestrutura ou estrutura musical que poña en contacto aos artistas co público. Empezando pola base; educación musical nas escolas, conservatorios ou academias municipais, creación de locais de ensaio públicos – que existen en cidades e vilas como Pontevedra ou Boiro –, locais nos que poder tocar, permitir a continuidade de festivais que abren as súas portas a bandas locais, crear un circuíto de concertos nas vilas que permitan coñecerse as bandas entre sí e achegar ao público… Máis, sobre todo, o que deben facer os organismos culturais e dar difusión ao que aquí existe. É unha vergoña que teñamos unha radiotelevisión pública galega e sexamos profundamente analfabetos na música feita no noso país.  A repercusión que temos, sendo practicamente silenciados na CRTVG, é algo incrible. Como sería se fose habitual vernos na canle pública? Cantas bandas, cantas boas cancións nos perdemos por ter esta canle completamente españolizada e americanizada?

_MG_9297-001

Nós, como banda defendemos un ensino galego, público, laico, gratuíto, feminista e de calidade. Esa é a nosa pedagoxía do oprimido.

  • En “Pedagoxía do opresor” cantades: “Todos en orde e calados como bos soldados. /En fila, ben firmes encadeados a unha mesa ata que soe un timbre. Un credo, do dez ao cero, e o diferente con crueldade o sinala un dedo ”. Comentade a vosa idea sobre como se debe de recibir a educación /aprendizaxe.

Jasper: É un tema demasiado extenso para tratalo nunha simple pregunta. Como mestre a miña experiencia diaria dáme unha visión moi global do que representa o ensino. O maior dos problemas que ten hoxe en día, a nivel práctico, é a falta de implicación. Sorprenderiádesvos do que se pode facer con implicación de cada unha das partes: alumnos/as, familias, profesorado, administración… O ensino funciona dun xeito espectacular cando hai implicación total das familias e do profesorado. Cando falta unha das partes é cando empezan os problemas. (A administración galega xa non a nomeo porque xa nin se espera por ela). Eu, cos meus alumnos, tento traballar por proxectos, darlles autonomía, que traballen de xeito cooperativo… que pensen por si mesmos/mesmas, emponderar ás rapazas, traballar o pensamento crítico, a educación emocional… É incrible o que lle podes cambiar a vida ao teu alumnado, para ben ou para mal. Eu loito día da día para que sexa para ben.

Nós, como banda defendemos un ensino galego, público, laico, gratuíto, feminista e de calidade. Esa é a nosa pedagoxía do oprimido.

  • Seguindo coas cancións, que hai que facer contra os “vampiros” de Zeca Afonso?

Jasper: Resistencia, pensamento global e resistencia local. O que, dende longo, non hai que facer contra os “vampiros” é seguir os cantos de serea, nin botar fume, como é o caso de Syriza, e outros colectivos e partidos políticos dentro do Estado español.

Cando Zeca Afonso escribiu esta canción, alá polos anos 60, serviulle para explicarlle, ós seus compañeiros portugueses e, tamén, co internacionalismo que el practicaba, a outras partes do mundo , que se desconfiase da acción do Fondo Monetario Internacional e do Banco Mundial. Non para Europa, que, nese momento non tiñan gran presenza, pero sí para os países sudamericanos. Nós o cantamos no tema “Que Dicir”; “Chámanlle rescate cando queren dicir roubo.”

Cando versionamos este tema vimos que estaba de actualidade. Agora, a estas entidades en Sudamérica estanlle a dar nos dentes cos gobernos bolivarianos, pero en Europa o Banco Central Europeo está ocupar o papel que tiña en Sudamérica. Nós o temos claro. Nós somos unha nación sen Estado, unha nación periférica e a loita ten que ser aquí. Dende aquí ten que expandirse a outras zonas de Europa.

Gus: Para min, fala de egoísmo e inxustiza. O que se percibe, cando se canta “eles comen todo” e a sensación de que nos están a roubar. Pódese ter máis ou menos formación política pero todo o mundo sabe perfectamente de que vai a canción. Nos comen os intestinos e non nos deixan nada.

…Nós cremos que a nosa música é cultura popular, feita do pobo e, para o pobo. É algo que deixa de ser noso no momento en que os seareiros da banda fano seu…

  • Cal é a vosa opinión sobre a SGAE e os seus métodos?

Jasper: Entendemos que exista unha sociedade de autores que defenda os seus dereitos e a propiedade intelectual das súas obras, mais non compartimos esta visión comercial e vampírica da SGAE. Nós cremos que a nosa música é cultura popular, feita do pobo e, para o pobo. É algo que deixa de ser noso no momento en que os seareiros da banda fano seu. Cando nos piden empregar un tema noso o único que non permitimos e que se empregue cunha finalidade comercial ou para algo que vaia contra a filosofía ou ideoloxía da banda.

_MG_9329-001

Fotografía: Laura Dalama

Dicímoslle á xente que, fronte a tódolos problemas que pode haber, consuma cultura, porque a cultura xera conciencia…

  • Como recibistes o aumento do 8% ao 21% do IVE cultural?

Jasper: Vivido a nivel consumidor, porque, aínda que unha, banda non é unha empresa, si que ten acreditar unha xestión. Entón, claro, que os festivais teñan que pagar ese incremento e xestionalo é un problema moi gordo. Loxicamente, directa ou indirectamente, acábanos afectando.

No tema das entradas, é moi complicado. Hai moita industria somerxida que a veces fancendo concertos, eu non sei se pagan ou non o IVE. Realmente non o percibimos. O que sí esta claro é, que se estás nun circuíto no que todo esta perfectamente limpo, pois, si que lles da unha patada nos dentes moi importante. O que me parece unha vergoña é a diferenza que hai entre o IVE dos produtos de luxos e o IVE cultural.

Gus: Para min, a sensación é que é unha traba máis. De que haxa medios de comunicación que poñan cultura en galego, que se prefira pagar corenta euros para ver un grupo ianqui a dez por ver un galego. O IVE engádase a isto, pero hai moitas cousas, que por nós, podemos facer.

– En que se vai convertendo o país mantendo decisións coma estas?

Gus: Socialmente a xente está aparvada. A sensación, a nivel de Estado, é que, nun porcentaxe moi alto, a xente ten frito o cerebro. Belén Esteban sae pola televisión cun chándal e a xente vai correndo a mercalo. Se isto ocorre, acaso pensades  que a xente lle importa a subida do IVE  para un disco?

Dicímoslle á xente que, fronte a tódolos problemas que pode haber, consuma cultura, porque a cultura xera conciencia. Iso sí, parece que a determinado sector deste país non lle interesa que haxa conciencia. Ademais, a cultura tampouco se merca, e nos remitimos ós nosos discos, os de Superoito e outros discos doutros grupos que se poden descargar.

Jasper: O problema que se ve é que, a cultura non ten unha demanda, como poder ter un alimento nun supermercado. Non ten que dar beneficio. Ten que existir porque non é cuantitativa, senón cualitativa. É ter calidade de vida, pero hai xente que non o entende. Poño un exemplo dun profesor de Xeografía e Historia que nos dicía que, cando estivera embarcado, el era o único  do barco que lía un libro. Isto a min me reconforta. Podes ser, traballando, máis rico ou menos pobre, pero posúese  riqueza cultural. Esta riqueza reside en saber disfrutar dun libro, dun disco, do teatro… Mentres non vexamos isto, mal vamos.

– Que lle diriades ó Conselleiro de Cultura  e, por extensión, a Feijoo, que lle diriades?

Jasper: Francamente, nada. Se, por calquera circunstancia, o tivésemos diante nosa, non perderíamos o tempo. Ademais, negariámoslle o saúdo, incluso se nos tocase recibir calquera premio. Iso sí, de maneira elegante. Saben perfectamente o que pensamos.

…Non interesa o propio, nin o que fai pensar. Só interesa manter a xente nunha manipulación constante, que fai burla do propio e renega da súa cultura e do seu cerne…

  • Como pode pasar, o Planeta Furancho, de recibir o Premio Organistrum Espazos de Comunicación Musical nos Premios Martín Códax de 2014, a pechar a súa difusión? Como non hai renovación da programación do Xabarín Club ou como, o programa cultural Zigzag Diario está relegado á TVG2?

Jasper: Porque estamos gobernados por imbéciles. Non interesa o propio, nin o que fai pensar. Só interesa manter a xente nunha manipulación constante, que fai burla do propio e renega da súa cultura e do seu cerne. Hai que loitar para cambiar isto! Non podemos resignarnos.

  • Nun recente vídeo, comentades que, a banda se vai a separar, e o fará en 3 partes. Podedes explicarnos a que vos referides exactamente e que tedes pensado?

Jasper: A idea é sacar a luz tres traballos antes de deixalo definitivamente. O primeiro deses traballos sairá á luz, se todo vai ben, a finais de febreiro.  Levará de título “3. Soñar”. Aí comeza a conta atrás.

  • Se tivésedes que definir o vivido con NAO en todos estes anos, que palabra sería?

Jasper: Amor.

Gus: Camiño.

Anxelo: País.

Amós: Aventura.

+ _MG_9519-001

Fotografía: Laura Dalama