X. L. MÉNDEZ FERRÍN: “NON CREO NOS INTELECTUAIS”

IMG-20150603-WA0059 (2)

Saímos da capital para, a ritmo de tren rexional, acabar na cidade do PSA Peugeot-Citroën (fóra de Francia) . O lugar, nin sacado dos portos máis duros do Tour de Francia, era Vigo. O destino proposto, o café “La llave de Oro” onde xa agardaba o noso entrevistado. Entre uns refrescos e unhas cervexas comezaba o faladoiro, debido a que o prometido mediante acordo telefónico era débeda. X. L. Méndez Ferrín, Doutor en Filoloxía e un dos grandes da literatura galega tamén caeu nas entrevistas de Noitábrega e aquí vos queda o resultado.


1. Quen é Ferrín?

Unha vez lle preguntou o mesmo a Otero Pedrayo nesta mesma cidade un redactor do Pueblo Gallego e él contestoulle: Je suis le Ténébreux, le Veuf, l’Inconsolé. Contestou cun verso dun poema francés de Gérard de Nerval que non di absolutamente nada, é dicir, colleu o balón e tirouno fóra. Eu fago o mesmo, aínda que non son ningunha desas cousas.

– Non se define?

Non, estou acostumado aos interrogatorios da policía (risas).

Había uns festivais mundiais da xuventude que se facían todos os anos co patrocinio da URSS e claro, ese tipo de viaxes non teñen constancia nos pasaportes nin nada. Puiden ver os ambientes con respecto a xuventude, o da Europa occidental e o da Europa Oriental en Berlín.

2. Que significou para vostede a súa viaxe a Oxford no 1961 e o resto das viaxes pola Europa dos 60?

Foi só durante unha primeira parte do curso ata Nadal, un parón que fixen antes de ir ao servizo militar. Decidín darme unha volta por un lugar onde tiña algúns amigos. Significou para min o contacto coa clase obreira organizada. Tiven tamén bastantes contactos culturais e atopeime por primeira vez co marxismo intelectual, que era case hexemónico no estudantado e eu só coñecía o marxismo vulgar da propaganda de masas.

-No referente a Oxford, temos entendido que alí atopou un dicionario galego que empregou o señor Tolkien…

Non o atopei eu. Cheguei a sabelo moito máis tarde. Na biblioteca de Oxford parece ser que Tolkien deixou en herdanza a súa biblioteca persoal e alí entre os seus libros hai un dicionario de galego-castelán con anotacións, persoais pero eu nin o toquei.

– Tamén fixo varias viaxes entre o 63 e o 65?

Algunha desas viaxes non se pode nin mencionar porque non existiron nunca (risas). Había uns festivais mundiais da xuventude que se facían todos os anos co patrocinio da URSS e claro, ese tipo de viaxes non teñen constancia nos pasaportes nin nada. Puiden ver os ambientes con respecto a xuventude, o da Europa occidental e o da Europa Oriental en Berlín. O primeiro era máis lúdico e máis inocente mentres que o do mundo oriental mellor organizado pero igualmente alegre. O que realmente me interesaba máis de Europa era Francia, o país no que aínda exercía como mestre do pensamento Jean Paul Sartre. En Italia había un ambiente intelectual importantísimo ou en Austria e Inglaterra pero o que nos ensinaba a pensar estaba en Francia, ou incluso o seu contrario, Albert Camus. Non só eu, senón Beiras e todos os meus compañeiros coinciden en ter unha certa dependencia francesa.

IMG-20150603-WA0042 (2)

3. Imos coa actualidade, Qué pasa co caso Filgueira Valverde?

Pois non sei o que pasa, dimo ti (risas). Debe pasar algo terrible porque vexo que tódolos días falan persoas como Xosé Luís Franco Grande ou Alonso Montero dicindo que se insulta e se persigue a Filgueira Valverde dende a esquerda. Eu non vin ningún artigo na prensa diso, seguramente estará en Facebook ou algo así, pero eu non vexo tal persecución. De onde se saca e en que se basea? Eu vexo a unha batería de provocadores encabezada por un tal Ferro Ruival seguido por Villares (presidente da Cultura Galega), Franco Grande ou o propio Alonso Montero…Parece que provocan para que alguén se poña a falar mal de Filgueira Valverde.

-Debemos reorientar a pregunta, merece Filgueira Valverde unha homenaxe do día das Letras Galegas?

Ténselle dado o Día Das Letras Galegas a xente menos importante. Se eu tivera que xestionar unha conmemoración de Filgueira Valverde na Real Academia Galega faríamos un tratamento da súa figura en tódolos ámbitos, tanto na política como na obra, tanto vida como milagres (risas).

-O tratar de homenaxeados a prol do réxime vénsenos sempre a cabeza Vicente Risco, pero son casos diferentes, non sí?

Sen dúbida. Son totalmente diferentes.

-Para cando un día dedicado a Carballo Calero ?

Non é un importante escritor da literatura galega. Cada vez é máis discutido. O problema é que el foi quen abriu o cisma da normalización da lingua galega e convértese en cabeza dunha seita que se chama reintegracionismo. Isto dificulta que a Academia falle ao seu favor.

Alonso Montero é un carrillista, e os carrillistas sempre se venden, normalmente a monarquía borbónica.

4. Cre que a Academia está cumprindo cos seus obxectivos?

Dende que me expulsaron deixáronse proxectos de lado. Non se fixo o dicionario de  apelidos galegos, non se fixo a gramática galega. Eu penso moitas veces que me botaron porque os facía traballar. Non todos, claro, senón os que agora son maioría. A Academia está paralizada e non se cumpriu en varios aspectos.

-Está en forma pasiva?

Sí, acatando o sistema. E agora mobilizados por Filgueira Valverde (risas). Alonso Montero é un carrillista, e os carrillistas sempre se venden, normalmente a monarquía borbónica.

-Segue a rivalidade con él? Parece que hai unha escalada.

O que lle pegou as hostias a Alonso Montero foi Franco Grande, que está no seu bando. Eu nunca. Sempre o tratei ben. É un pavo real que foi colocado alí, como unha figura de palla. É un presidente de transición porque xente como Villares ou Freixanes queren ter a alguén así no cargo. O seguinte presidente será calquera dos que hoxe ocupan o consello da Cultura Galega, que queren controlar a Academia. En definitiva, Alonso Montero é un boi de palla.

IMG-20150517-WA0009

Producimos unha elite fantástica que sería a que tería que ser a dominante nunha Galicia Independente pero vaise.

5. A súa obra No ventre do silencio retrata unha Galicia sumida nas tebras. Desapareceron esas tebras ou substituíronse?

Hai outras. Cada época ten a súa malicia. É como se me preguntas se me parece mellor o sistema do escravismo ou o actual. Contestareiche que mellor é o actual, pero ti podes pensar que no escravismo en Roma había escritores como Ovidio ou como Cicerón. Cada época ten as súas luces e as súas sombras. No ventre do Silencio o que quixen retratar era como vivían os estudantes, fundamentalmente de clase media, nunha universidade mesquiña como era a universidade de Santiago. Hoxe os rapaces universitarios gañan os premios de Física. Hai moitos que están en Xenebra traballando. Hai unha Galicia moitísimo máis preparada que naquel momento.

-Pero volve haber unha emigración…

Totalmente. Un rapaz que faga unha carreira de enxeñeiro de minas en Galicia ou vai  traballar ao Porriño ou emigra. Producimos unha elite fantástica que sería a que tería que ser a dominante nunha Galicia Independente pero vaise.

De todas maneiras a min ese mundo (artúrico) interésame moito porque foi un modo de expresión da época medieval, paneuropea incluso.

6. Por que o tema artúrico é tan recorrente nos escritores galegos?

Non é tanto como parece. Hai un libro de Cunqueiro que se chama Merlín e familia no que hai de todo menos Merlín (risas). Despois está un libro meu, Amor de Artur. Só teño un conto artúrico e teño que apandar con toda esa lenda de que teño literatura de Bretaña. De todas maneiras a min ese mundo interésame moito porque foi un modo de expresión da época medieval, paneuropea incluso. Hai o gran mito dun rei que non está morto senón durmido e que vai volver a liberarnos.

– Hai certo mesianismo nese aspecto, non?

Sí. Foi tan forte como para crear o sebastianismo en Portugal. Hai quen di que a volta de De Gaulle en Francia foi un sebastianismo.

7. Quen é Stephen?

Stephen pois é un desdobramento do eu poético puramente tradicional. É como cando lle preguntaron ó autor de Madame Bovary, Flaubert, que quen era Madame Bovary ao que el respondeu “Madame Bovary c´est moi!” Os autores teñen parte deles mesmos e outra parte non. É un moneco que se constrúe.

-Podíase pensar en Stephen Dedalus…

Non, non ocorreu así. Non me identifico con el mais tampouco está moi claro quen é Dedalus na novela de Joyce, pero dende logo eu non son S. Dedalus.

-É que hai algunhas anotacións de libros que constrúen teorías.

Iso é moi interesante. Cando un tío escribe un libro o que ten que saber que o que coloca aí, nun libro ou nun artigo no xornal, pasa a ser de dominio público e que se topa ese tipo de conclusión. Hai libros de escritores como o Don Quixote están absolutamente infectados de escolios, notas, explicacións mais no final é un libro para rirse un.

8. Que significou publicar co pseudónimo de Heriberto Bens?

Hai unha resposta que real e histórica e hai outra xa máis elaborada. A real é a seguinte, a min metéronme dous anos de cadea por unha novela que escribirá e non publicara pero que toparan na miña casa. E entón os amigos de Montevideo e camaradas da UPG publicaron un conxunto de poesías miñas e algunhas eran bastante explícitas co réxime e a súa denuncia. Polo tanto decidín publicalas con pseudónimo. Esta é a verdadeira. A máis elaborada é que se se crea un personaxe e ese personaxe escribe textos de algún poemas pois xa non é un co que se está escribindo e entón danlle unha certa distancia. Foi unha estratexia de defensa dunha denuncia e unha estratexia literaria. A teoría é de Pessoa e de Machado en parte, Pessoa inventa os heterónimos e os leva ata o final.

IMG-20150517-WA0006

Eu non creo nos intelectuais, os que aparecen como tal están ó servizo dos bandos nas loitas de clases.

9. Quedan intelectuais ? Que entende por intelectual?

Iso é unha fabricación dos anos 10 do século XX co intelectual como categoría sociolóxica mais eu non creo que existan. Hai dous días estiven revisando a historia dos mártires de Chicago e vin que todos eles, os que fusilaran, escribían, lían, coñecían a Marx e eran obreiros, ou sexa que non eran intelectuais mais sabían o que tiñan que saber con absoluta dignidade. Eu non creo nos intelectuais, os que aparecen como tal están ó servizo dos bandos nas loitas de clases.

-Mais os intelectuais como Adorno ou Sartre, hoxe en día semella que estamos sen referentes académicos e militancia ideolóxica-social.

O intelectual en función de voz que é escoitada no teatro da condición social. Foi como din os portugués, moi “flacionado”, ó intelectual de dereitas, coa figura central de Vargas Llosa. Son os intelectuais comprometidos da parte máis escura do mundo contemporáneo. Por outro lado os filósofos franceses ou non franceses coma Zizek ou F. Plumpton Ramsey e entre nós caso Carlos París e Francisco Sampedro. Son eses que non aparecen nunca. Claro que hai intelectuais na esquerda e na condición social do lado da esquerda e publican libros e nós temos a “Trabe de Ouro” que lle da voz a estes silenciados polo país en Madrid e publican connosco.

-Pode haber independentes?

Normalmente eses son de esquerda, os outros son sempre os que se venden por un prato de lentellas

O líder comunista chinés conta de Stalin que cometeu moitos erros pero que o conxunto do seu liderado é indiscutible amén de ser favorable aos pobos, en particular aos da Unión Soviética.

IMG-20150603-WA0060

10. Nun eido de política histórica, débese condenar a Stalin ou Mao, como se condenan a outros dirixentes do extremo oposto, polos seus crimes?

A resposta que vos dou encóntrase en Mao. O líder comunista chinés conta de Stalin que cometeu moitos erros pero que o conxunto do seu liderado é indiscutible amén de ser favorable aos pobos, en particular aos da Unión Soviética. Como exemplo desta descrición está o retrato de Stalin que sempre había no periódico oficial do partido comunista de China.

Esta tamén é a miña opinión. Este mes (maio) cúmprense 70 anos da derrota do nazi-fascismo na Europa. Eu vexo que a política de Stalin foi tan correcta unindo aos pobos (sempre unindo), fronte ó inimigo. Tamén antes fora correcta a proposición das frontes populares, un enxeño creado nos laboratorios da Komintern.

A Unión Soviética de Stalin acabou co fascismo e o nazismo, salvo en España e Portugal, e iso tanto Europa como  a humanidade lle debían estar agradecidos. Non foi o desembarco de Normandía, foi a batalla de Moscova, de Stalingrado

Por outro lado están os chamados procesos de Moscova onde foron reprimidos, e incluso executados, altos mandatarios do Comité Central e doutros aparatos do Partido, que para o caso de Trostky foi diferente a dos procesos.  El foi un rebelde ao que Stalin lle mandou á NKVD para que o botasen fora do Partido, mais despois, tamén é verdade  que o mandou matar.

Todo a pregunta concíbese supoñendo que Stalin fose un ditador como Hitler, é dicir, que fose o único que mandase nun partido cun Comité Central impresionante e con miles, millóns de membros. Non creo que el fixese o que quixese.

-Sen dúbida que o éxito sobre os nazis e grazas á Unión Soviética. É un feito histórico, pero…

Sí, será un feito histórico pero se ti tocas pola rúa e lle preguntas á xente quen acabou co nazismo responderanvos; os Estados Unidos na batalla de Normandía. É a propaganda que a miña xeración vía cando aínda non había televisión como tal; nos cines, periódicos, revistas…

-Retomando mais a visión que se ten de Stalin como a dun líder persoal, inclusive nas verbas de Lenin que dicía o de “tede coidado con ese xeorxiano.” Que opina?

Mirade, iso sae dunha carta de Lenin e o que vos vou a contar sae dunha conversa no meu coche, é dicir, non teñen validez ningunha, nin unha nin a outra.

Enrique Líster, un xeneral galego, díxome que cando estivera de observador como membro do Comité Central do Partido Comunista  no XX Congreso, onde Jruschov, comezara a atacar a Stalin de forma brutal,  a el lle pasaron uns textos. Estando no hotel os empezounos a ler, xa que era o único membro español de invitados que sabía ruso, e botouse a chorar. Díxome que chorara coma un parvo porque estaba vendo que tarde ou cedo, o bicho, como el lle chamaba, xa estaba dentro, para foder a Unión Soviética.

Na mesma liña tamén está Mao. El considera que nese XX Congreso, con Jruschov, foi onde se iniciou a tendencia á burguesía e a dexeneración do partido soviético.

-Pero, por exemplo, que facemos cos gulags?

Iso dos gulags foi unha das mellores construcións propagandísticas de Occidente. Ninguén sabe o que significa. Penso que son as siglas dunhas palabras que significan Centro de Acollida e Recrutamento.

Segundo un premio Nobel Aleksandr Solzhenitsyn, autor de Arquipélago Gulag, conta unha milonga sobre os gulags e os presos políticos. O que ocorre é o seguinte;  cae a URSS e a súa vez entra tamén o capitalismo. Gorbachov abre portas e ventás pero, quen estaba nos gulags? Ninguén, nin un so preso e moito menos intelectuais senón estarían, hoxe en día pola televisión vendendo o que pasou.

-Logo, nunca houbo presos políticos na Unión Soviética?

Claro que os houbo, mais tamén hai presos políticos en España e en Estados Unidos. No segundo caso acaban de excarcerar fai pouco a varios presos políticos cubanos e aquí hai presos vascos que non pegaron un tiro, caso de Otegui, que non creo que estea alí de veraneo.

IMG-20150603-WA0061 (2)

A propaganda é terrible e insidiosa. Cada quen ten que andar precavido ante calquera tipo de propaganda e para o caso da Unión Soviética  aínda é máis dura

-Pero pódese pensar na 4ª Sinfonía de Shostakovich que estivo un tempo censurada ou a súa ópera, Lady Macbeth de Mtsensk, que tras un artigo furibundo no Pravda foi tamén retirada…

Hai cantidade de lendas e mentiras sobre a URSS que eu non vou refutar. Unha porque pasei a miña vida sendo maoísta e se me poño a defendelos  cometería unha infinidade de erros

Con Shostakóvich, que estivo de bombeiro en Leningrado, no momento en que os soviéticos entraron en Stalingrado interrompeu o concerto e dixo; “Acabamos de entrar en Stalingrado.” Isto probablemente fose propaganda soviética, pero ao mellor foi certo.

A propaganda é terrible e insidiosa. Cada quen ten que andar precavido ante calquera tipo de propaganda e para o caso da Unión Soviética  aínda é máis dura. Nós non sabemos ruso. Entón eu non coñezo a ninguén que fose a Moscova a indagar nos arquivos para saber por exemplo como foron os procesos de Moscova na época de Stalin. Todo isto require un estudio minucioso porque os arquivos están abertos, pero o problema segue a ser o idioma ruso.

Noutros aspectos, tamén afecta como poden ser a produción científica ou a sociolingüística. Neste último ámbito hai unha sociolingüística soviética que nos descoñecemos e que ademais non transcende. So se coñece o que os rusos traducían a unha lingua asequible.  Neste aspecto inclúese todo o que foi a arte abstracta soviética. Estivo oculta porque ninguén sabía falar o suficiente como ara saber onde estaban os cadros de Malevich ou Rodchenko. De aí creouse unha lenda falsa de que na URSS se obrigaba a facer realismo socialista. Se iso é verdade que fai todo ese produto de pintura abstracta? É un produto da revolución e comezaron con ela. Digo isto porque se comeza a saber o que vos estou a contar dende a caída da Unión Soviética, xa que esta tampouco o sabía vender moi ben.

IMG-20150508-WA0005

Hai anos pode que houbese unha escisión no partido, cando no PSOE aínda había esquerda. Hoxe en día non hai, está moi desideoloxizado, moi perdido.

11. Entrando nunha parte máis política actual e que estamos en ano de eleccións, cre vostede que hai alternativa? Por aí andan BNG, AGE, PODEMOS…

Podemos non hai pero Podemos xoga a que se apoia nunhas bases doutros partidos. Unha cousa moi concreta. A alternativa no planeta terra de calquera posición é a unidade das diversas esquerdas como modelos de Tsipras e SYRIZA e outro modelos é Venezuela, só coa unidade se consegue ocupar o poder, como en Bolivia cun presidente, Aimara por primeira vez na historia. Unha fronte popular renovada ó noso tempo, non é o mesmo nos anos 30, como boa fórmula posto que en Alemaña en 1933 plantexouse a fronte popular, os socialistas separáronse da fronte e gañou Hitler. Aquí hai un caso semellante, en Galiza fanse movementos de aproximación reais como Mareas e outras con fracasos e éxitos. Os nacionalistas de esquerda son pero existe o BNG e está exercendo coma os coalicionistas no 1933. Se o BNG se unise as Mareas  e a AGE a hexemonía social sería completa. Levaría, polo menos, a ocupar o poder autonómico para facer unha política propia

– E non se pode contar co PSOE?

Iso é moi difícil. O motivo polo cal non se pode contar é que o PSOE cada vez marca máis diferenzas coa propia e realmente esquerda. Hai anos pode que houbese unha escisión no partido, cando no PSOE aínda había esquerda. Hoxe en día non hai, está moi desideoloxizado, moi perdido. Onde sí pode haber unha escisión e no PSOE de Cataluña, pero non por esquerda ou por dereita, senón por ser nacionalistas ou non – nacionalistas.

Seguramente estamos en tempos de grandes alianzas polo cal cada vez é máis factible no horizonte unha alianza PP-PSOE. Temos un exemplo dentro de España cando todas as esquerdas  nos unimos nunha Fronte Popular en 1936, pero tamén o fixeron as dereitas se chegaran a unir no chamado Bloque Nacional.

– Entón, vostede ve posible una Fronte Popular?

Do futuro non me gusta falar porque case sempre todos nos equivocamos. Dito isto, tendo a ser optimista posto que o levamos pedindo dende a morte de Franco e, sobre todo, dende a caída da Unión Soviética.  Sen isto vamos cara unha soa posibilidade; a construción dun mundo unipolar, de pensamento único dirixido polos Estados Unidos, que ata agora é a que está funcionando.

Hoxe en día se miramos en España vemos que aparece Podemos, mais non é una opción de Fronte Popular. En Grecia sí, xa que Syriza presenta arredor duns dez partidos dentro deste partido. Esta é a solución para una saída, debido a que o resto significa permanecer no mesmo.

Para o caso de Galicia esta idea comezouse en Cangas xa hai moitos anos e que nestes momentos nalgúns lados funcionan co nome de Mareas, que polo menos van nesta liña de unidade. Neste caso podo poñer un exemplo como é o caso da FPG, ao cal eu pertenzo. Este partido ao ser minoritario vai unido nas eleccións cun adversario histórico como é o PCE (Esquerda unida).  O cambio de actitude será a que saben o que teñen que facer, xa que ou se vai así, unidos, ou o dominio da dereita será eterno.

12. Como foi a rotura, no seu momento, coa UPG?

Practicamente todos os fundadores  marchamos da UPG no momento en que ocupou o poder unha persoa como é Francisco Rodríguez. A segue a dominar porque posúe unha concepción persoal do poder, aínda que se fose unha persoa que gobernara ben pois tamén habería que aceptala.

Hai que dicir que non foi so por iso, senón porque tamén non souberon moverse na Transición. Non souberon que había que pasar á oposición, ou non quixeron velo.  Esta era unha oposición non de partido, senón de oposición social ao réxime, ao sistema monárquico.

Unha terceira vía para marcharnos era que non se consideraban independentistas. Isto implica que os que marchamos considerabamos que Galicia tiña e ten dereito a autodeterminación e a independencia, pero a nosa liña non era tan tan nacionalista coma os que quedaron, nin o segue a ser.

IMG-20150603-WA0041 (2)

Algúns quéreno estrangular dentro deles mesmos, así o pai que falou galego co seu pai e ó seu fillo lle aprende castelán, está estrangulado o galego… Hai un pobo que está querendo non ser ese pobo.

13.Que debemos facer co galego na escola?

O galego é unha lingua que sofre un retroceso mais as linguas non son un suxeito, ninguna o é, o galego é unha parte da nosa colectividade e memoria histórica, da nosa cultura e da nosa tradición e todo o mundo é consciente diso. Algúns quéreno estrangular dentro deles mesmos, así o pai que falou galego co seu pai e ó seu fillo lle aprende castelán, está estrangulado o galego. Todos vos sabedes que é así e eu tamén. Hai un pobo que está querendo non ser ese pobo. Un esmorecemento da nosa identidade e orgullo e é un mecanismo da inferiorización que son terribles e duran moito, iso combátese por políticas lingüística consensuadas socialmente. Cando tiñan a vosa idade, falaban 400.000 vasco no mundo, en Euskadi, Francia e Navarra, hoxe o vasco renaceu das súas cinsas, tamén o problema de Cataluña e que ninguén falaba catalán entre inmigrantes e clase alta e a política lingüística fixo que hoxe os fillos deses emigrantes chamados Rivera, agora chámanse Albert de nome e nos con apelidos Filgueira chamámonos José, Ainoa ou Montserrat. Contra iso o que hai que ir é facendo unha política propia e concienciación de nós, porque se nós deixamos de falar galego non somos nada, o día da Coca, como lle chamaríamos “el día de la Cuca” ou en vez da virxe da Franqueira que pos Virgen del Rocío. É todo unha cadea de significados e significantes que nos enlazan co noso pasado e a nosa tradición que se a cortamos non somos ninguén.

E por que, como lle dixemos a Beiras, por que Cataluña e Euskadi teñen gobernos nacionalistas e os galegos non?
Porque o auto-odio e desprezo de nós mesmos ven de moi atrás, de tempos moi recuados. O galego non serve para nada, é o típico que se di, e se lle dis , porque os vascos son mais riscos coma os cataláns, e dinche porque son uns cabróns que non queren ser españois; aí está a cadea do colonialismo, un mecanismo colonial. O colonizado séntese inferior e hai xente que para facer o seu, en Vigo é do Real Madrid e colle os cartos en Caixa Madrid, iso existe.

-Precísase tanto tempo coma se inverteu para quitar esa noción?

Precísase moito tempo. Eu só sei un caso, e lamento dicilo, Israel, a lingua hebrea deixou de ser unha lingua falada digamos no episodio do cativerio de babilonia que non sei se é verdade. Alí perderon a lingua, Xesucristo que era un xudeu notable non falaba hebreo senón arameo, xa perderan a lingua mais foron conservando o relato e a historia do seu pobo e hai que esperar a ó século XX hebreos de lingua nativa, son da miña idade. Recuperouse de nada unha lingua porque hai un bo relato da historia e en Galicia non unha das causas é que non hai un relato nacional coherente. Non hai historia de Galiza, o galego debe comezar para saber que é a Gallaecia, a cultura do Ferro, que son os petróglifos, como foi o medievo, o Rei García, como foi o reino de Galicia, senón dinche que o galego  é un código de sinais Morse. O galego ten nos seus fonemas toda esa historia e hai que vires da historia, o galego é signo da Historia e da tradición e se se pode visións deica o futura.

No artigo de xaneiro homenaxeaba a entrada dos suevos na Gallaecia, e aí cando nace Galicia?

Viñeron de fóra. Non tiñan que ver connosco. Moita xente leva sangue deles porque tiveron a ben diluírse entre os romanos. Agora debémoslle ós suevos o mantemento da única provincia romana que subsiste no mundo con tal nome xa que por exemplo a Galia é Francia, a Tarraconense desparece ao mesmo que a Bética… Os suevos inserían conciencia de país ata hoxe.

-Quizais Bretaña e Britania sería algo similar

Sí, tamén, como a Bretaña francesa.

14. Nun campo máis de formación, como ve vostede a Universidade e a depreciación das Humanidades.

No tema da Universidade e do ensino estou incluso a contracorrente cos meus camaradas. Creo na existencia dunha Universidade diferente á actual, pero diferente na súa totalidade. Esta debera ser un lugar de formación profesional, para ser xurista filólogo… cunha formación básica e que despois cada un que se aventurase por onde quixese. Penso nela como un servizo público, onde o Estado a controla como así se fixo na Revolución Francesa. Un lugar para formar as elites que fagan o ben ao pobo. Para min, non  é un lugar para investigar, para o I+D, senón de formación básica, que se chama licenciatura no cal de pode pasar a un doutorado pero con moito traballo. A súa función non deber ser economicista. Temos que formar aquilo que demande o concepto histórico do país non o que o capitalismo demande.

No tocante as humanidades; non interesan.  Non dan resultados económicos e custa cartos, de aí que por exemplo en Vigo non poida haber un centro de estudo etnográficos de pobos africanos ou como en Francia un centro de estudos de filoloxía oriental. O problema é que un país precisa de sabios a quen poder consultarlle nun momento determinado que facer e como facelo. É moi terrible esta ausencia de expertos universais, de conceptos totais,  como por exemplo na falla de arabistas en España porque non interesa. Isto conduce á idiotez e vai levando a universidade española cara a tontería.

…(en políticos) non hai unha cita dun clásico, dun clásico da súa literatura, a literatura española, como poden ser Fernando de Rojas ou Cervantes. É un atraso dun nivel importante

15. Para rematar, cree vostede que os políticos len?

Eu que sei. Falando globalmente para non ofender a ninguén, dáme a impresión de que hai unha degradación no eido cultural para a xente que se vai cara a política. Pero non so aquí, por exemplo, pensar nun Durao Barrosso, o prototipo do aproveitado necio sabendo falar un inglés de aeroporto (deféndeste con catro cousas) que saia do Portugal da miña xuventude, do Portugal revolucionario, pois paréceme incrible. Na mesma liña andan tipos coma Rajoy.

Dicindo isto non me quero sentir superior a ninguén, pero non hai unha cita dun clásico, dun clásico da súa literatura, a literatura española, como poden ser Fernando de Rojas ou Cervantes. É un atraso dun nivel importante.Non ten que ver  que sexan de dereitas porque lendo as memorias de Churchill, un home de dereitas,  e vese ne a cultura da súa época.  Por este motivo Beiras é un individuo tan raro

-Hai casos coma Miguel Ángel Gabilondo, catedrático de filosofía, ou o poeta L.G. Montero para Esquerda Unida, pero seguen a ser rara avis

Sí, non podo estar máis de acordo. O que non hai é un deputado medio, obreiro,que se podía ver nas Cortes da República Española. Aquí podíase levantar un Unamuno ou unha  Clara Campoamor e contradicir unha proposta . Penso que neste sentido é o final dunha época.

IMG-20150603-WA0039 (2)